Προηγμένη Εξατομικευμένη Ιατρική

+30 210 9756400

Η αξία της διατροφής για την υγεία και τη ζωή μας είναι ασφαλώς αδιαμφισβήτητη. Τι συμβαίνει όμως όταν τα ίδια τα συστατικά της τροφής προκαλούν ανεπιθύμητες αντιδράσεις στον οργανισμό μας;

Συστατικά της τροφής που φυσιολογικά ΔΕΝ είναι βλαβερά, μπορούν σε κάποια άτομα, υπό ορισμένες συνθήκες και σε διαφορετικές χρονικές στιγμές της ζωής τους, να προκαλέσουν δυσμενείς επιπτώσεις για την υγεία τους. Οι αντιδράσεις στις τροφές διαφέρουν ως προς τα κλινικά συμπτώματα, ως προς την επικινδυνότητά τους για την υγεία του οργανισμού και ως προς την αιτία που τις προκαλεί. Η ποικιλία των περιπτώσεων συχνά προκαλεί σύγχυση και παρερμηνείες.

αλλεργίες- δυσανεξίες- ανεπιθύμητες αντιδράσεις

 

Ας ξεκαθαρίσουμε αρχικά τους όρους ΑΛΛΕΡΓΙΑ και ΔΥΣΑΝΕΞΙΑ…

Τροφική αλλεργία χαρακτηρίζεται μία ανεπιθύμητη αντίδραση του οργανισμού, στην οποία εμπλέκεται το ανοσοποιητικό μας σύστημα και προκαλείται από κάποια τροφή, αμέσως ή λίγο μετά από την έκθεσή μας σε αυτή.

Τροφική δυσανεξία χαρακτηρίζεται μία ανεπιθύμητη αντίδραση του οργανισμού, στην οποία δεν εμπλέκεται το ανοσοποιητικό μας σύστημα (τουλάχιστον όχι με τον ίδιο τρόπο που εμπλέκεται στις περιπτώσεις της αλλεργίας) και προκαλείται από κάποια τροφή, κάποιες ώρες (ή μέρες) μετά από την έκθεσή μας σε αυτή.

Οι τροφικές αλλεργίες εμφανίζονται συχνότερα στα παιδιά απ’ ότι στους ενήλικες και σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να απειλήσουν ακόμα και τη ζωή μας. Από την άλλη πλευρά, οι τροφικές δυσανεξίες είναι λιγότερο επικίνδυνες από τις αλλεργίες, όμως είναι πιο διαδεδομένες.

Το 1/5 του πληθυσμού πιστεύει ότι έχει κάποια ανεπιθύμητη αντίδραση στις τροφές! Έρευνες που πραγματοποιήθηκαν στη Βρετανία και τη Γερμανία όμως, έδειξαν ότι μόνο ένα μικρό ποσοστό από αυτούς που πιστεύουν πως έχουν αλλεργία ή δυσανεξία σε κάποια τροφή, εμφανίζουν πραγματικά ανεπιθύμητες αντιδράσεις σε αυτή.

Τροφικές Αλλεργίες

Όταν το ανοσοποιητικό σύστημα αντιδρά σε μία φυσιολογικά αβλαβή ουσία της τροφής (συνήθως πρωτεΐνη) σαν να είναι επικίνδυνη για τον οργανισμό, τότε μιλάμε για τροφική αλλεργία και η ουσία αυτή αποτελεί το αλλεργιογόνο. Σε πολλούς ανθρώπους, το γάλα, τα αυγά, οι ξηροί καρποί προκαλούν αλλεργικές αντιδράσεις.

αλλεργία-τροφές

Ποιος είναι ο μηχανισμός της αλλεργίας;

Εάν έχετε αλλεργία σε κάποια πρωτεΐνη της διατροφής, το ανοσοποιητικό σας σύστημα την αντιλαμβάνεται ως επιβλαβή και παράγει ειδικά αντισώματα για να την αντιμετωπίσει, τις ανοσοσφαιρίνες Ε (ΙgE). Τα ΙgE αντισώματα συνδέονται στην επιφάνεια ειδικών κυττάρων του οργανισμού με σημαντικό ανοσολογικό ρόλο (μαστοκύτταρα και βασεόφιλα). Κάθε φορά που καταναλώνετε την «ύποπτη» τροφή, οι αλλεργιογόνες πρωτεΐνες της τροφής εισέρχονται -διαμέσου του πεπτικού συστήματος- στην κυκλοφορία του αίματος και συνδέονται με τα ειδικά ΙgE αντισώματα. Η σύνδεση αλλεργιογόνου-ΙgE αντισώματος ενεργοποιεί τα μαστοκύτταρα και τα βασεόφιλα ούτως ώστε να εκκρίνουν διάφορες χημικές ουσίες (όπως η ισταμίνη), που σηματοδοτούν την αλλεργική αντίδραση και προκαλούν τα διάφορα αλλεργικά συμπτώματα. Η απελευθέρωση χημικών ουσιών από τα κύτταρα αυτά είναι ταχύτατη, γι’ αυτό και η αλλεργική αντίδραση συμβαίνει μέσα σε λίγα λεπτά (το πολύ 2 ώρες) μετά την κατανάλωση της ύποπτης τροφής.

Ποια είναι τα συμπτώματα της αλλεργίας;

Τα συμπτώματα εκδηλώνονται στο δέρμα, στο γαστρεντερικό και το αναπνευστικό σύστημα. Μπορεί να περιλαμβάνουν από πρήξιμο, φαγούρα, εμετό, δυσκολία στην αναπνοή κ.α., μέχρι αναφυλαξία και θάνατο (ιδίως εάν δεν αντιμετωπιστούν σωστά). Όμως, η τροφική αλλεργία δεν εμφανίζεται με τα ίδια συμπτώματα σε όλους. Ακόμα και στον ίδιο άνθρωπο, η ίδια τροφή μπορεί να προκαλέσει διαφορετικά συμπτώματα, που μπορεί να ποικίλουν ως προς τη σοβαρότητά τους για την υγεία, σε διαφορετικές φάσεις της ζωής του.

Ποιες τροφές προκαλούν αλλεργία;

Θεωρητικά, όλες οι πρωτεΐνες της τροφής μπορούν να προκαλέσουν αλλεργική αντίδραση. Συνήθως όμως, η πλειοψηφία των περιστατικών αφορά τα ίδια αλλεργιογόνα. Το αγελαδινό γάλα, τα αυγά, η σόγια, οι ξηροί καρποί, τα ψάρια και τα οστρακοειδή ευθύνονται για το 85% των αλλεργιών στα παιδιά.

συχνά-αλλεργιογόνα

Το 4-7% των παιδιών προσχολικής ηλικίας εμφανίζει τροφικές αλλεργίες. Στους ενήλικες, το ποσοστό διαπιστωμένης τροφικής αλλεργίας είναι χαμηλοτερο (1-2%). Με το πέρασμα των χρόνων, ο οργανισμός μπορεί να αναπτύξει ανεκτικότητα σε κάποιες (άλλοτε αλλεργιογόνες) τροφές. Ένα παιδί με διαπιστωμένη αλλεργία στο γάλα ή τα αυγά, μπορεί ως ενηλίκας να μην ευαισθητοποιείται από αυτά. Τα παιδιά με αλλεργία στους ξηρούς καρπούς εμφανίζουν μικρότερη πιθανότητα ανάπτυξης ανεκτικότητας σε αυτούς.

Πώς θα τις διαχειριστούμε;

Η πιο συνηθισμένη μορφή αντιμετώπισης είναι η πρόληψη: Η αποφυγή δηλαδή των τροφών που μας προκαλούν αλλεργία. Η διάγνωση των αλλεργιογόνων τροφών, σε συνδυασμό με το ιστορικό του ασθενούς, θα δώσει στον εξειδικευμένο επιστήμονα μια πλήρη εικόνα για τον τρόπο αντιμετώπισης της τροφικής αλλεργίας.

Σε κάποιες περιπτώσεις (ειδικά αν εμφανίζεται αλλεργία σε πλήθος τροφών ή σε άγνωστες τροφές) ΔΕΝ ευθύνοται οι τροφές καθαυτές αλλά μια διαταραγμένη οργανική βιοχημεία όπως για παράδειγμα ένα διαταραγμένο ανοσοποιητικό ή ένας διαπερατός γαστρεντερικός αυλός! Η διάγνωση μπορεί να γίνει μόνο με την βοήθεια ειδκών εξετάσεων!

Για περισσότερες πληροφορίες Επικοινωνήστε μαζί μας

Εάν πάντως εμφανίσουμε αλλεργική αντίδραση, έπειτα από την κατανάλωση κάποιας τροφής (π.χ. φαγητό εκτός σπιτιού), πρέπει να κινηθούμε γρήγορα. Όσο ταχύτερα αντιμετωπιστούν τα αλλεργικά συμπτώματα, τόσο το καλύτερο. Ποτέ δεν ξέρουμε πώς μπορεί να εξελιχθεί μία αλλεργική αντίδραση. Τα ήπια συμπτώματα αντιμετωπίζονται με αντισταμινικά και κορτιζονούχα φάρμακα, ενώ σε πιο σοβαρές καταστάσεις (π.χ. αναφυλαξία) χορηγείται αδρεναλίνη. Η εγκαιρη διάγνωση, η σωστή διατροφική υποστήριξη και η εκπαίδευση μπορεί να μας προστατέψει από κάθε ανεπιθύμητη αντίδραση.

Τι είναι το σύνδρομο στοματικής αλλεργίας;

frutis-150x1501Είναι μία αλλεργική αντίδραση που προκαλείται από ορισμένες πρωτεΐνες διαφόρων φρούτων και λαχανικών (συνήθως πεπόνι, μπανάνα, μήλο, ακτινίδιο, ντομάτα, σέληνο) και αναπτύσσεται σε κάποια άτομα που έχουν αλλεργία στη γύρη. Οφείλεται στην ομοιότητα των πρωτεϊνών που υπάρχουν σε αυτά τα τρόφιμα με τις αλλεργιογόνες πρωτεΐνες κάποιας γύρης. Το φαινόμενο αυτό λέγεται διασταυρούμενη αντιδραστικότητα. Έτσι είναι πιθανό, όταν κάποιο άτομο αλλεργικό στη γύρη καταναλώσει φρούτα ή λαχανικά, οι πρωτεΐνες των τροφών να συνδεθούν με τα υπάρχοντα ΙgE αντισώματα και να προκληθούν αλλεργικά συμπτώματα. Τα συμπτώματα είναι συνήθως ήπια και επηρεάζουν τα χείλη, το στόμα και το λαιμό. Η αποφυγή των αλλεργιογόνων τροφών αποτρέπει την εμφάνιση των συμπτωμάτων.

Τροφικές αλλεργίες χωρίς ΙgE αντισώματα

Αν και το ανοσοποιητικό μας σύστημα συμμετέχει σε όλους τους τύπους τροφικών αλλεργιών, ο μηχανισμός της αλλεργίας δεν περιλαμβάνει πάντοτε τη συμμετοχή ΙgΕ αντισωμάτων. Τέτοιες περιπτώσεις τροφικής αλλεργίας είναι για παράδειγμα η εντεροκολίτιδα και η πρωκτοκολίτιδα.

Η εντεροκολίτιδα είναι μία σπάνια και εξαιρετικά σοβαρή αλλεργική αντίδραση, που συναντάται σε βρέφη και παιδιά έως 3 ετών. Το γάλα, η σόγια και το ρύζι είναι τα πιο συχνά τρόφιμα που την προκαλούν. Πώς θα την διαχειριστείτε; Με αποφυγή των ύποπτων τροφών, με σωστή διατροφική υποστήριξη και με κατάλληλη εκπαίδευση.

Η πρωκτοκολίτιδα είναι μία ήπια μορφή αλλεργίας που εμφανίζεται συχνά στα βρέφη. Το πιο κοινό αλλεργιογόνο είναι το γάλα. Με την αποφυγή του αλλεργιογόνου, τα συμπτώματα σταματούν. Μέχρι την ηλικία των 2 ετών, τα παιδιά ξεπερνούν την αλλεργία αυτή και επανεντάσσουν κανονικά το γάλα στη διατροφή τους.

Υπάρχουν ακόμη αλλεργίες μεικτού τύπου (συνδυασμός μηχανισμού με και χωρίς IgE αντισώματα), όπως είναι η ηωσινοφιλική οισοφαγίτιδα. Η ηωσινοφιλική οισοφαγίτιδα είναι μία σπάνια και χρόνια φλεγμονώδης πάθηση που συναντάται, με μεγαλύτερη συχνότητα τα τελευταία χρόνια, σε παιδιά και ενήλικες. Τόσο τα αλλεργιογόνα συστατικά της τροφής όσο και τα αλλεργιογόνα αερομεταφερόμενα σωματίδια του περιβάλλοντος σχετίζονται με την πρόκληση της ασθένειας. Επίσης, υπάρχει σημαντική συσχέτιση της ηωσινοφιλικής οισοφαγίτιδας με καταστάσεις όπως το άσθμα, η αλλεργική ρινίτιδα και το έκζεμα. Αντιμετωπίζεται με ειδική φαρμακευτική αγωγή, ενώ παράλληλα κρίνεται πολύ σημαντική η εξειδικευμένη διατροφική παρακολούθηση.

Τροφικές δυσανεξίες

Η τροφική δυσανεξία είναι μία δυσάρεστη αντίδραση του οργανισμού σε κάποιο συστατικό της τροφής και σε αντίθεση με την τροφική αλλεργία, το ανοσοποιητικό σύστημα είτε συμμετέχει με περίεργους μηχανισμούς (π.χ. αλλεργική αυτοκυτταροτοξικότητα) είτε δεν συμμετέχει και καθόλου. Συχνά τα συμπτώματα είναι δυσάρεστα και ενοχλητικά (π.χ. στομαχικές και εντερικές διαταραχές, ρινίτιδα, πονοκέφαλος, μυοσκελετικοί πόνοι), όμως δεν είναι θανατηφόρα. Τα συμπτώματα εκδηλώνονται πιο αργά απ’ ότι στην αλλεργία και μπορεί να εμφανιστούν (και να διαρκέσουν) έως και λίγες μέρες μετά από την κατανάλωση της τροφής που θα τα προκαλέσει.

Πολλές “μυστηριώδεις” ή δυσδιάγνωστες διαταραχές μπορεί να εμπλέκουν μηχανισμούς δυσανεξίας. Επαναλαμβανόμενοι πονοκέφαλοι, άγνωστης αιτολογίας δερματικά, διαρκής κόπωση είναι κάποιες από αυτές. Σε κάποιες περιπτώσεις το σύνδρομο του ευρέθιστου εντέρου, μπορεί και αυτό να σχετιστεί με δυσανεξία σε διάφορες τροφικές ομάδες και εμφάνιση των σχετικών συμπτωμάτων (αν και στις περισσότερες περιπτώσεις άλλοι βιοχημικοί γαστρεντερικοί ή ορμονικοί παράγοντες το δημιουργούν).

Οι πιο συχνές τροφικές δυσανεξίες που εμφανίζονται είναι στη λακτόζη (στο γάλα), στη φρουκτόζη (στα φρούτα και ως πρόσθετο γλυκαντικό των τροφίμων), στη γλουτένη (κυρίως στο σιτάρι και σε άλλα δημητριακά), στην καφεΐνη, καθώς επίσης και σε διάφορα συντηρητικά που προστίθενται στα τρόφιμα (π.χ. θειώδη άλατα). Ο αποκλεισμός των τροφών που προκαλούν δυσανεξία μπορεί να εμποδίσει την εμφάνιση των ανεπιθύμητων συμπτωμάτων.

σιτάρι-γλουτένη-δυσανεξία

Δυσανεξία στη γλουτένη ή Κοιλιοκάκη;
Η κοιλιοκάκη, αν και προκαλείται από μία ανεπιθύμητη αντίδραση του οργανισμού στη διατροφική γλουτένη, ΔΕΝ είναι αλλεργία ή δυσανεξία στη γλουτένη. Είναι μία αυτοάνοση διαταραχή του λεπτού εντέρου.

Πιστεύετε ότι έχετε κάποια τροφική αλλεργία ή δυσανεξία;

Αντί να απορρίπτετε ομάδες τροφών από τη διατροφή σας, ζητήστε μία έγκυρη διάγνωση και μία επιστημονική διατροφική υποστήριξη.

Οι τροφικές αλλεργίες και δυσανεξίες μπορούν να ελεγθούν!

Τα Εργαστήρια Μοριακής Διατροφής αναλαμβάνουν την εξειδικευμένη και απόλυτα αξιόπιστη διάγνωση όλων των τύπων τροφικών αλλεργιών. Η σωστή διατροφική υποστήριξη από το εξειδικευμένο μας προσωπικό θα γίνει ο καλύτερος σύμμαχός σας για την αντιμετώπιση των ανεπιθύμητων συμπτωμάτων της δυσανεξίας και της αλλεργίας.

Για περισσότερες πληροφορίες Επικοινωνήστε μαζί μας

 

 

Σχετικά Άρθρα:

Leave a Reply