Προηγμένη Εξατομικευμένη Ιατρική

+30 210 9756400
καστανό-ρύζι

Το καστανό ρύζι έχει υψηλότερες συγκεντρώσεις αρσενικού απ’ ότι το λευκό

Δεν είναι η πρώτη φορά που ανιχνεύεται αρσενικό στο ρύζι. Είναι γνωστό ότι το επικίνδυνο τοξικό μέταλλο περιέχεται και σε άλλα ακόμα τρόφιμα ευρείας κατανάλωσης. (Διαβάστε περισσότερα εδώ: Κοτόπουλα μαζικής εκτροφής ταΐζονται με αρσενικό) Το ζητούμενο είναι να γνωρίζουμε τι συμβαίνει και με ποιο τρόπο θα ελαχιστοποιήσουμε τον κίνδυνο. Σε νέα έρευνά του, ο αμερικανικός μη κερδοσκοπικός οργανισμός Consumer Reports ανέλυσε δεκάδες διαφορετικά δείγματα ρυζιού (από διάφορες ποικιλίες) και προϊόντα ρυζιού, καθώς επίσης και άλλα δημητριακά. Συμπεριλαμβανομένων των ευρημάτων του Αμερικανικού Οργανισμού Τροφίμων & Φαρμάκων (FDA), κατέληξε σε χρήσιμα συμπεράσματα και διατροφικές συστάσεις για τα παιδιά -τα οποία διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο- και τους ενήλικες.

Ας τα δούμε πιο αναλυτικά παρακάτω…

Γιατί ανιχνεύεται στο ρύζι;

Παρόλο που το αρσενικό υπάρχει φυσικά στο φλοιό της γης, οι ανθρωπογενείς δραστηριότητες (γεωργία) αύξησαν τα επίπεδά του και επιβάρυναν σημαντικά την τροφική αλυσίδα. Τα παρασιτοκτόνα και τα λιπάσματα από κοπριά πουλερικών απελευθερώνουν μεγάλες ποσότητες αρσενικού στο περιβάλλον. Αποδέκτες είναι το έδαφος και το νερό, και τελικά οι ζωντανοί οργανισμοί και ο άνθρωπος. Το ρύζι απορροφά το αρσενικό ευκολότερα από πολλά άλλα φυτά, γι’ αυτό ο κίνδυνος από την κατανάλωσή του είναι συγκριτικά μεγαλύτερος.

Ποιος είναι ο κίνδυνος για την υγεία μας;

Το αρσενικό εμφανίζεται σε διάφορες μορφές στη φύση, που μπορούν να ταξινομηθούν σε δύο βασικές κατηγορίες: την ανόργανη (αυτή είναι η πιο τοξική) και την οργανική. Το ρύζι ανήκει στα τρόφιμα με τα υψηλότερα επίπεδα ανόργανου αρσενικού.

αρσενικό-δηλητήριο

Αντίθετα με το γνωστό δηλητήριο, η χρόνια έκθεση οδηγεί σε έναν άργο θάνατο

Το αρσενικό είναι ένα από τα πιο επικίνδυνα βαρέα μέταλλα. Συσσωρεύεται μέσα στο σώμα μας και εκεί κάθε άλλο παρά αδρανές μένει. Η χρόνια έκθεση σε μικρές ποσότητες αρσενικού προκαλεί καρκίνο του δέρματος, του πνεύμονα και της ουροδόχου κύστεως, ενώ συσχετίζεται ακόμη με καρκίνο των νεφρών, του ήπατος και του προστάτη. Κάθε χρόνο, γίνονται γνωστές ολοένα και περισσότερες επιπτώσεις για την υγεία μας από το τοξικό αυτό μέταλλο, όπως είναι ο διαβήτης, οι καρδιαγγειακές παθήσεις, οι ασθένειες του νευρικού και του ανοσοποιητικού συστήματος.

Γιατί τα παιδιά είναι περισσότερο εκτεθειμένα;

Πολλές βρεφικές και παιδικές τροφές (κρέμες, σούπες, γιαούρτι, μπισκότα) φτιάχνονται από ρυζάλευρο. Το ρύζι και τα προϊόντα του συνιστούν ένα μεγάλο μέρος της παιδικής διατροφής. Και καθότι τα παιδιά ζυγίζουν λιγότερο από τους ενήλικες, οι δόσεις αρσενικού που προσλαμβάνουν είναι μεγαλύτερες αναλογικά με το βάρος τους. Είναι λοιπόν ευκολότερο να ξεπεράσουν το εβδομαδιαίο όριο πρόσληψης π.χ. με λιγότερο από ⅓ της κούπας ρύζι.

Αφορά όλους τους τύπους ρυζιού;

Το περιεχόμενο σε ανόργανο αρσενικό εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον ΤΥΠΟ του ρυζιού και την ΠΕΡΙΟΧΗ όπου καλλιεργήθηκε.
Είναι πολύ σημαντικό λοιπόν να ΕΝΑΛΛΑΣΣΟΥΜΕ τον τύπο ρυζιού (και γενικότερα τα δημητριακά) που επιλέγουμε να καταναλώσουμε.

αρσενικό-δημητριακά

Ποιοι τύποι ρυζιού έχουν λιγότερο αρσενικό;

Ανάμεσα σε 697 διαφορετικά δείγματα ρυζιού, το λευκό ρύζι Basmati (Ινδία, Πακιστάν, Καλιφόρνια) και το ρύζι για σούσι (ΗΠΑ) βρέθηκαν να έχουν τα χαμηλότερα επίπεδα ανόργανου αρσενικού (περιείχαν μάλιστα τη μισή ποσότητα απ’ όση είχαν τα περισσότερα ρύζια που ελέγχθηκαν).

Το λευκό ρύζι περιέχει χαμηλότερα ποσά ανόργανου αρσενικού συγκριτικά με το καστανό (του ιδίου τύπου/ποικιλίας).
Το καστανό ρύζι περιέχει κατά μέσο όρο 80% περισσότερο αρσενικό.

Γιατί συμβαίνει αυτό; Το αρσενικό συγκεντρώνεται στις εξωτερικές στιβάδες του κόκκου του ρυζιού, οι οποίες απομακρύνονται κατά τη διαδικασία παραγωγής του λευκού ρυζιού.

Αυτό ασφαλώς δεν σημαίνει ότι θα πρέπει να αντικαταστήσουμε το καστανό ρύζι με το λευκό. Το καστανό ρύζι υπερέχει μακράν σε θρεπτική αξία, αφού είναι πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά (βιταμίνες, μέταλλα, φυτικές ίνες κ.α.), μεγάλο μέρος των οποίων χάνονται κατά την παρασκευή του λευκού ρυζιού. Θα πρέπει να επιδιώκουμε την ποικιλία στη διατροφή μας, να μη μένουμε προσκολλημένοι π.χ. σε ένα τύπο/ποικιλία ρυζιού. Χρειάζεται επίσης να εναλλάσσουμε το είδος του δημητριακού που επιλέγουμε κάθε φορά.
Μια πολύ καλή επιλογή είναι το καστανό ρύζι Basmati, το οποίο συνδυάζει τα χαμηλά επίπεδα αρσενικού (⅓ των επιπέδων των άλλων καστανών ρυζιών) με την υψηλή διατροφική αξία.

Και για τα βιολογικά ρύζια τι ισχύει;

Ανεξαρτήτως από το αν είναι βιολογικό ή μη, το ρύζι απορροφά αρσενικό από το έδαφος και το νερό. Αν η περιοχή έχει π.χ. πλούσιους σε αρσενικό υδροφόρους ορίζοντες, η συγκέντρωση σε αρσενικό του φυτού θα είναι αναπόφευκτα μεγάλη, ακόμα και αν ακολουθούνται μέθοδοι βιολογικής καλλιέργειας.

Άλλα δημητριακά και ψευδοδημητριακά (όπως το κινόα) περιέχουν κι αυτά αρσενικό;

Τα υπόλοιπα δημητριακά (και ψευδοδημητριακά) τείνουν να απορροφούν μικρότερα ποσά αρσενικού, οπότε ο κίνδυνος είναι μικρότερος έως μηδαμινός. Ο αμάρανθος, το φαγόπυρο, το κεχρί, η πολέντα (βρασμένο σιμιγδάλι καλαμποκιού) έχουν αμελητέα ποσά αρσενικού. Το κινόα, το πλιγούρι, το δίκοκκο σιτάρι είναι επίσης πολύ φτωχά σε αρσενικό. Βέβαια, μικρές διακυμάνσεις στα επίπεδα αρσενικού μπορεί να υπάρξουν και εδώ ανάλογα με τον τόπο καλλιέργειας.

Με το μαγείρεμα είναι εφικτό να μειώσουμε τα επίπεδα του αρσενικού;

Όχι, όμως υπάρχει τρόπος να απομακρύνουμε ένα μέρος του ανόργανου αρσενικού που περιέχει το ρύζι.

Πώς; Πριν το μαγείρεμα, ξεπλύνετε το ρύζι σχολαστικά και ακολούθως χρησιμοποιήστε 6 κούπες νερό για κάθε μία κούπα ρύζι. Μετά το μαγείρεμα, πετάξτε το νερό που περισσεύει. Με αυτό τον τρόπο, θυσιάζετε ένα μέρος της διατροφικής αξίας αλλά απαλλάσσεστε από το 30% του περιεχόμενου αρσενικού.

Πόσο ρύζι μπορούμε να καταναλώνουμε με ασφάλεια;

Έπειτα από συνολική αξιολόγηση των δεδομένων, το Consumer Reports συστήνει την κατανάλωση έως και «7 βαθμών» την εβδομάδα σε ό,τι αφορά το ρύζι και τα προϊόντα του. Οι βαθμοί διαφοροποιούνται σημαντικά μεταξύ παιδιών και ενηλίκων. Δείτε στον πίνακα που ακολουθεί την αντιστοιχία βαθμών-μερίδων ρυζιού (ή προϊόντων ρυζιού):

ρύζι-αρσενικό-διατροφικές-συστάσειςΤο περιβάλλον, το νερό, τα τρόφιμα, ο σύγχρονος τρόπος ζωής και ορισμένες κατηγορίες επαγγελμάτων μπορούν να μας εκθέσουν σε βαρέα μέταλλα. Το αρσενικό, ο υδράργυρος, ο μόλυβδος, το αλουμίνιο, το κάδμιο κ.α. συσσωρεύονται στους ιστούς και τα οστά, προκαλώντας ποικίλες ανεπιθύμητες αντιδράσεις για τον οργανισμό.
Ενημερωθείτε για τη μέτρηση των επιπέδων βαρέων μετάλλων καθώς και για τις υπόλοιπες μοριακές εξετάσεις του κέντρου μας. Επικοινωνήστε μαζί μας.

 

Σχετικά Άρθρα:

One response on “Υψηλές συγκεντρώσεις αρσενικού στο ρύζι

Leave a Reply