Προηγμένη Εξατομικευμένη Ιατρική

+30 210 9756400

neaniki-arthritida

H νεανική ιδιοπαθής αρθρίτιδα (ΝΙΑ) είναι η πιο κοινή μορφή χρόνιας αρθρίτιδας στα παιδιά. Υπάρχουν διαρκώς αυξανόμενες αποδείξεις ότι το μικροβίωμα επηρεάζει την ασθένεια.

Πρόσφατες έρευνες σε πολλές συστημικές φλεγμονώδεις νόσους συμπεριλαμβανομένης και της ΝΙΑ έχουν δείξει ότι ανωμαλίες στην σύσταση της μικροχλωρίδας συντελούν στην παθογένεια ασθενειών ενώ άλλες έρευνες έχουν δείξει πως περιβαλοντικοί παράγοντες όπως η μέθοδος τοκετού και η πρώιμη έκθεση παιδιού σε αντιβιοτικά , επιδρούν στη σύνθεση της μικροχλωρίδας και μπορούν να επηρεάσουν το ρίσκο εμφάνισης κάποιας χρόνιας φλεγμονώδους νόσου όπως η ΝΙΑ.

Οι αλλαγές στη μικροχλωρίδα φαίνεται ότι προδιαθέτουν στην νεανική ιδιοπαθή αρθρίτιδα μέσω διαφόρων μηχανισμών, συμπεριλαμβανομένων των: ανεπαρκούς ανάπτυξης του ανοσοποιητικού, τροποποιήσεις στις ισορροπίες μεταξύ φλεγμονωδών και αντιφλεγμονωδών βακτηρίων και χαμηλού βαθμού φλεγμονή βλέννης.

Αναλυτικά

Την τελευταία δεκαετία γίνεται εκτεταμένη έρευνα στις αιτίες και τις συνέπειες των αλλαγών της μικροβιακής χλωρίδας. Μια πάθηση που έχει κεντρίσει το ενδιαφέρον πρόσφατα είναι η νεανική ιδιοπαθής αρθρίτιδα (ΝΙΑ). Η ΝΙΑ είναι μια αυτοάνοση ασθένεια που χωρίζεται σε 7 κατηγορίες, πολλές τις οποίες έχουν κλινικές και γενετικές ομοιότητες. Κάποιες κατηγορίες σχετίζονται με την ενήλικη αρθρίτιδα για την οποία επίσης υπάρχουν στοιχεία ότι επηρεάζεται από τη μικροβιακή χλωρίδα. Το παρόν άρθρο αναλύει τον ρόλο της μικροχλωρίδας στην ΝΙΑ, εξετάζει τους παράγοντες που μπορούν να οδηγήσουν σε δυσβίωση και μελετά τους μηχανισμούς με τους οποίους η δυσβίωση μπορεί να προκαλέσει αρθρίτιδα.

Αναλύοντας το μικροβίωμα

16S_rRNA

Η παλαιότερη μέθοδος ταυτοποίησης βακτηρίων είναι η καλλιέργεια. Παρότι παραμένει πολύ σημαντική στην ιατρική, δεν είναι αποτελεσματική μέθοδος για να αναγνωρίσει την περιεκτικότητα καθώς και την ποσότητα πιο σύνθετων μικροοργανισμών πολλοί από του οποίους είναι δύσκολο έως και αδύνατο να καλλιεργηθούν. Σήμερα, η τεχνολογία μας επιτρέπει την ταυτοποίηση ολόκληρων αποικιών. Δύο σημαντικές τεχνολογίες που χρησιμοποιούνται σήμερα είναι: η μια βασίζεται στην ενίσχυση PCR ακολουθούμενη από την αλληλούχηση της 16S ριβοσωμικής περιοχής του DNA. Η άλλη βασίζεται στην αλληλούχηση ολόκληρου του γονιδιώματος (WGS) στην οποία αλληλουχείται κάθε κομμάτι του μικροβιακού DNA. Η αλληλούχηση του 16S ριβοσωμικού DNA εκμεταλλεύεται την τεράστια ποικιλία των βακτηρίων που βρίσκονται σε μία περιοχή. Σε σύγκριση με την δεύτερη μέθοδο, η πρώτη μέθοδος είναι πιο οικονομική και ευκολότερη καθώς απαιτεί πιο απλά εργαλεία ανάλυσης.

Η κλινική μας είναι η μοναδική στην Ελλάδα που χρησιμοποιεί την τεχνολογία 16sRNA με αποτέλεσμα την ακριβή ταυτοποίηση ενός μεγάλου αριθμού στελεχών της εντερικής μικροχλωρίδας.

 

Εντερική μικροβιακή χλωρίδα στην νεανική ιδιοπαθή αρθρίτιδα

Δύο έρευνες έχουν αναλύσει το μικροβίωμα στα κόπρανα σε παιδιά με ΝΙΑ. Στην πιο πρόσφατη Φιλανδική μελέτη, το μικροβίωμα στα κόπρανα 30 παιδιών με ΝΙΑ αναλύθηκε με τεχνική 16sRNA και συγκρίθηκε με αυτό 27 υγιών παιδιών. To ποσοστό των βακτηρίων που ανήκουν στην οικογένεια Firmicutes ήταν πολύ χαμηλότερο στα παιδιά με ΝΙΑ σε σχέση με τα υγιή και επίσης παρατηρήθηκε αύξηση στην φυλή Bacteroidetes. Παρόμοια αποτελέσματα έχουν παρατηρηθεί στα παιδιά που έχουν ή βρίσκονται σε ρίσκο για σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1.

Παρόμοια αύξηση στην οικογένεια Βacteroidetes παρατηρήθηκε στα κόπρανα 25 παιδιών με ενθεσοπαθική αρθροπάθεια (ή αλλιώς αρθρίτιδα συνδεόμενη με ενθεσοπάθεια) όταν συγκρίθηκαν με τα κόπρανα 13 υγιών παιδιών. Παρατηρήθηκε επίσης στα παιδιά με την ασθένεια αύξηση του βακτηρίου Akkermansia muciniphila, η οποία δεν παρατηρήθηκε στα υγιή. Σε αντίθεση τα επίπεδα του βακτηρίου Faecalibacterium prausnitzii ήταν μειωμένα στα παιδιά με ERA patients. Το τελευταίο αυτό εύρημα παρατηρείται ΚΑΙ σε παιδιατρικούς αλλά και σε ενήλικους ασθενείς με Φλεγμονώδεις Νόσους του Εντέρου (IBD).

 

Συνεισφορά των περιγεννητικών παραγόντων στο εντερικό μικροβίωμα

Γενετικοί αλλά και περιβαλλοντολογικοί παράγοντες επηρεάζουν την ανάπτυξη του μικροβιώματος. Από αυτούς, οι περιβαλλοντικοί παράγοντες που αφορούν στα πρώτα στάδια της ζωής όπως ο τρόπος γέννας, η παραγωγή μητρικού γάλακτος καθώς και έκθεση του βρέφους σε αντιβιοτικά είναι οι πιο σημαντικοί καθώς επηρεάζουν τόσο το είδος των βακτηρίων που εγκαθίστανται στην εντερική βλέννα όσο και την ωρίμανση του ανοσοποιητικού της βλέννας.

απεικόνιση τοκετού με καισαρικήΗ φυσιολογική γέννα κάνει το έντερο του νεογνού να δημιουργεί αποικίες βακτηρίων τύπου Bifidobacteria, που σχετίζονται με ανοσιακή ανοχή. Σε αντίθεση, οι γέννες με καισαρική αναπτύσσουν στα νεογνά βακτηριακές αποικίες που βρίσκονται στο δέρμα της μητέρας όπως Staphylococcus, Corynebacterium, και Propionibacterium spp καθώς και αυξημένα κύτταρα IgA, IgG, IgM κατά τη διάρκεια του πρώτου χρόνου ζωής των.
 
Ενδιαφέρον είναι ότι η καισαρική σχετίζεται με υψηλό ρίσκο ανάπτυξης πολλαπλών χρόνιων φλεγμονώδη παθήσεων, συμπεριλαμβανομένου αλλεργιών στο φαγητό, καθώς και φλεγμονώδους εντερικής νόσου, σακχαρώδης διαβήτης τύπου 1 και ΝΙΑ.

 

Φωτογραφία μητέρας που θηλάζει το παιδί τηςΜια ακόμη μεταβλητή που συσχετίζεται με το τελευταίο στάδιο εγκυμοσύνης καθώς και γέννας και επηρεάζει το μικροβίωμα είναι η τροφή του νεογνού. Όπως και με τον τρόπο γέννησης, πολλές έρευνες έχουν παρατηρήσει αλλαγές στο μικροβίωμα των κοπράνων των παιδιών που δεν θηλάζουν σε σύγκριση με εκείνα που θηλάζουν. Όπως τα μωρά από φυσιολογική γέννα έχουν αυξημένα βακτήρια τύπου Bifidobacterium σε σύγκριση με τα νεογνά από καισαρική, τα μωρά που θηλάζουν φαίνεται να έχουν αυξημένο τον ίδιο τύπο βακτηρίου καθώς και αυξημένα Lactobacilli και Streptococci. Υπάρχουν βάσιμες ενδείξεις πως τα νεογνά που δεν θηλάζουν και τρέφονται από μπουκάλι έχουν αυξημένο ρίσκο ανάπτυξης αυτοάνοσων νοσημάτων όπως αγκυλοποιητική σπονδυλαρθρίτιδα και σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1. Παρομοίως, ο θηλασμός φαίνεται να προστατεύει κατά της ΝΙΑ, όπως αποδεικνύεται από τη συστηματικότητα και τη διάρκεια θηλασμού μεταξύ των παιδιών με ΝΙΑ και των υγιή παιδιών.

 

Χρήση αντιβιοτικών, διαταραχή στο μικροβίωμα και ρίσκο ανάπτυξης νεανικής αρθρίτιδας

φωτογραφία με κάψουλες αντιβίωσηςΆλλη μια επίδραση από το περιβάλλον στο μικροβίωμα είναι η λήψη αντιβιοτικών. Το ότι τα αντιβιοτικά έχουν επίδραση μικρής διάρκειας στο μικροβίωμα είναι προφανές. Πολλαπλές έρευνες έχουν αξιολογήσει το κατά πόσο αυτό το αποτέλεσμα παραμένει με τον καιρό. Τελευταίες έρευνες δείχνουν ότι σε πολλές περιπτώσεις τα αντιβιοτικά επηρεάζουν το μικροβίωμα για μέχρι και δύο χρόνια. Ως ένα σημείο, τα αντιβιοτικά που στοχεύουν αναερόβιους (δεν απαιτούν οξυγόνο) οργανισμούς φαίνεται να είναι αυτά που έχουν επίδραση μεγαλύτερης διάρκειας. Και η σιπροφλοξασίνη όμως παρουσίαση παρόμοια αποτελέσματα ειδικά όταν είχε ληφθεί σε επαναληπτικά σχήματα. Επιπλέον μια έρευνα σε παιδιά έδειξε πως προηγούμενη έκθεση σε μακρολίδες (είδος αντιβιοτικών) είχε εξίσου μακροπρόθεσμη επίδραση στο μικροβίωμα.

Πέρα όμως από τις άνωθεν μελέτες που εξέτασαν το ίδιο το μικροβίωμα μετά από αντιβίωση, και δύο ακόμα πολύ μεγάλες έρευνες συσχέτισης αξιολόγησαν κατά πόσο η χρήση αντιβιοτικών αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης νεανικής αρθρίτιδας. Τα αποτελέσματα είναι αποθαρρυντικά: Και οι δύο έρευνες βρήκαν σημαντική συσχέτιση μεταξύ των αντιβιοτικών και της νεανικής αρθρίτιδας καθώς και συσχέτιση με τη δοσολογία.
Μάλιστα η δεύτερη έρευνα έδειξε πως η έκθεση σε αντιβιοτικά σε βρέφη κάτω των 24 μηνών συνδέεται ισχυρά με την εμφάνιση της αρθρίτιδας.

Οι δύο έρευνες όμως ανέδειξαν και άλλο ένα πολύ σημαντικό συμπέρασμα: διαφορετικά είδη αντιβιοτικών προκαλούν διαφορετικό ρίσκο εμφάνισης της ασθένειας.

Πιο συγκεκριμένα τα παιδιά που έπαιρναν αντιβιοτικά με μόνο αερόβια κάλυψη είχαν μικρή αύξηση ρίσκου εμφάνισης νεανικής αρθρίτιδας, ενώ τα παιδιά που έπαιρναν αντιβιοτικά με μόνο αναερόβια κάλυψη είχαν σημαντική αύξηση ρίσκου εμφάνισης της ασθένειας. Τα παιδιά όμως που έπαιρναν αντιβιοτικά με κάλυψη και για τις δύο κατηγορίες οργανισμών φαίνεται ότι έχουν το μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης ΝΙΑ. Αυτό σημαίνει ότι τα παιδιά που λαμβάνουν διάφορες κατηγορίες αντιβιοτικών βρίσκονται σε μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης ΝΙΑ λόγω της μεγαλύτερης διαταραχής του μικροβιώματος.

 

Μηχανισμοί κατά τους οποίους η διαταραχή του μικροβιώματος προδιαθέτει προς νεανική αρθρίτιδα

Η πιο απλή εξήγηση σχετίζεται με την σύσταση της μικροχλωρίδας. Φαίνεται πως συγκεκριμένα βακτήρια έχουν αντιφλεγμονώδη δράση ενώ άλλα προ-φλεγμονώδη. Κάποια μάλιστα βακτήρια παράγουν Λιπαρά Οξέα Μικρής Αλύσου – Short Chain Fatty Acids ή SCFAs) που παίζουν κυρίαρχο ρόλο στις ενεργειακές ανάγκες των εντεροκυττάρων, προάγουν την ανοσιακή ανοχή και δρώντας ως νευροδιαβιβαστές, παίζουν κρίσιμο ρόλο στην εγκεφαλική λειτουργία.

 

Ειδικές εξετάσεις ανάλυσης εντερικού μικροβιώματος που εκτελούμε στην κλινική μας έχουν την δυνατότητα να ανιχνεύσουν επίσης πλήθος ειδικών γαστρεντερικών βιοδεικτών ένας εκ των οποίων είναι η μέτρηση των Λιπαρών Οξέων Μικρής Αλύσου – SCFA!

 

Αξίζει μάλιστα στο σημείο αυτό να σημειώσουμε ότι τα βακτήρια δεν είναι ο μόνος μικοοργανισμός που μπορεί να επηρεάσει την ανοσολογική ανταπόκριση και τις αυτοάνοσες ασθένειες καθώς και οι έλμινθες (παράσιτα) μπορούν να τροποποιήσουν την εντερική μικροβιακή ομοιόσταση. Επίσης η δημιουργία αποικιών έλμινθων έχει φανεί να μετριάζει την πορεία της αρθρίτιδας. Οι έλμινθες έχουν μελετηθεί μάλιστα και ως θεραπεία για το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου.

Ένα ακόμη μηχανισμός μέσω του οποίου η μικροχλωρίδα ίσως συμβάλλει στην εμφάνιση αυτοάνοσης ασθένειας είναι η διαδικασία της δημιουργίας του μικροβιώματος παρά η τελική του φύση ως ώριμο πια. Η δραματική απεικόνιση αυτού έρχεται από έρευνες σε ποντίκια χωρίς μικροχλωρίδα στα οποία το ανοσοποιητικό σύστημα του λεπτού εντέρου δεν κατάφερε να αναπτυχθεί. Συνεπώς, αυτό είναι πιθανό να σημαίνει ότι τα αντιβιοτικά σε μικρά παιδιά, των οποίων το μικροβίωμα βρίσκεται στο στάδιο της ανάπτυξης προς ωρίμανση μπορεί να έχει χειρότερες μακροπρόθεσμες συνέπειες στη λειτουργία του ανοσοποιητικού σε σχέση με τη λήψη αντιβιοτικών από ενήλικες. Αυτό φυσικά υπογραμμίζει ότι δεν πρέπει να γίνεται η άσκοπη χρήση αντιβιοτικών σε παιδιά.

σχηματική απεικόνιση εντερικής βλέννης

Ένας ακόμη μηχανισμός που προσφέρει εξήγηση για την αύξηση του ρίσκου προς αυτοάνοσα νοσήματα αφορά την ακεραιότητα της εντερικής βλέννας.
Η εντερική μικροχλωρίδα φαίνεται ότι επηρεάζει την ακεραιότητα της εντερικής βλέννης (είδος μεμβράνης που υπάρχει στο έντερο και καλύπτει το επιθήλιο) καθώς και το ανοσοποιητικό του εντέρου. Η βλέννα του εντέρου περιορίζει την πρόσβαση των βακτηρίων του εντέρου στο λεμφικό ιστό και έτσι αποτρέπει τη δυσλειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, αυξημένα βακτήρια τύπου Bacteroids και Akkermansia muciniphila έχουν παρατηρηθεί στα παιδιά με ΝΙΑ καθώς τα ίδια βακτήρια ήταν αυξημένα και στα παιδιά με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1. Τα δύο αυτά είδη βακτηρίων αλλοιώνουν την βλεννίνη, γεγονός το οποίο πιθανόν να αυξάνει την πρόσβαση των βακτηρίων στο ανοσοποιητικό του εντέρου συμβάλλοντας έτσι στην διαδικασία δημιουργίας φλεγμονής. Προς επιβεβαίωση αυτού, έχει παρατηρηθεί αυξημένη διαπερατότητα του εντέρου σε παιδιά με νεανική αρθρίτιδα καθώς και σε ενήλικες με αγκυλοποιητική σπονδυλοαρθρίτιδα.

Συμπέρασμα

Παιδιά με διάφορες κατηγορίες νεανικής αρθρίτιδας έχουν διαταραγμένη μικροχλωρίδα στο έντερο ΚΑΙ μοιράζονται χαρακτηριστικά κοινά με αυτά άλλων ασθενειών όπως ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 1 και το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου. Επιπλέον, παρατηρούνται και διαταραγμένες αποκρίσεις του ανοσοποιητικού σε διάφορα επίπεδα. Όσο για τους παράγοντες κινδύνου, συμπεριλαμβάνονται τα αντιβιοτικά, η γέννηση με καισαρική και πιθανόν η μέθοδος ταΐσματος των βρεφών ιδιαίτερα μάλιστα κατά την διάρκεια ανάπτυξης του ανοσοποιητικού της βλέννας.

 

Στα NUTRILABS έχοντας την δυνατότητα ακριβούς ποιοτικής και ποσοτικής ανίχνευσης του εντερικού μικροβιώματος, εφαρμόζουμε ΜΟΝΑΔΙΚΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ειδικά διατροφικά και θεραπευτικά πρωτόκολλα μικροβιακού επαναποικισμού του εντέρου.

 
Καλέστε μας τώρα στο 210 9756400 και ενημερωθείτε

 

 

Σχετικά Άρθρα:

Comments are closed.

Ευερέθιστο Έντερο
Ευερέθιστο Έντερο

Ό,τι κι αν σας έχουν πει, η πάθηση ΔΕΝ οφείλεται στην ψυχολογία σας!

Close