Προηγμένη Εξατομικευμένη Ιατρική

+30 210 9756400

Μία πολύ σημαντική μελέτη δημοσιεύτηκε στο εξειδικευμένο περιοδικό Environmental and Molecular Mutagenesis. Τα αποτελέσματα αυτής της μελέτης αποδεικνύουν ότι περιβαλλοντικοί παράγοντες παίζουν πολύ σημαντικό ρόλο ακόμα και κατά τη διάρκεια της σύλληψης για τη σωστή ανάπτυξη του εμβρύου. Στη μελέτη αυτή, η οποία είναι η πρώτη που χρησιμοποίησε υπερσύγχρονες τεχνικές σε ανθρώπινο ιστό, μετρήθηκαν τα επίπεδα των κυριότερων Ανθεκτικών Οργανικών Ρυπαντών (Persistent Organic Pollutants, POP’s) σε δείγματα εγκεφάλου 107 ανθρώπων, είτε ατόμων στο φάσμα του αυτισμού είτε ατόμων χωρίς καμία νευροαναπτυξιακή διαταραχή. Τα POP’s που μετρήθηκαν ανήκαν στις γνωστές μας πλέον κατηγορίες PCB (πολυχλωριωμένα διφαινύλια) και PBDE (πολυβρωμιωμένους διφαινυλαιθέρες). Να σημειωθεί ότι η ομάδα των δειγμάτων με διαταραχές στο φάσμα προέρχονταν από άτομα με σύνδρομο Down, σύνδρομο Rett, Prader-Willi, Angelman και διπλασιασμό 15q11-q13, ενώ ήταν και κάποια δείγματα ιδιοπαθούς αυτισμού. Η μελέτη χρησιμοποίησε τα επίπεδα των POP’s που ανιχνεύτηκαν για να δουν πως αυτά επηρεάζουν τη μεθυλίωση του DNA, η οποία είναι σημαντικότητα διεργασία που συμμετέχει στις νευροαναπτυξιακές αυτές διαταραχές.

Τι είναι όμως αυτή η μεθυλίωση;

Η μεθυλίωση είναι η βάση της επιστήμης της επιγενετικής. Στην ουσία είναι μια διαδικασία η οποία μπορεί να αποφασίσει ποιο κομμάτι του DNA θα λειτουργεί και ποιο θα “σωπάσει”. Όταν λάβει ο οργανισμός συγκεκριμένο ερέθισμα από το περιβάλλον, ειδικές πρωτεΐνες μπαίνουν στην περιοχή του DNA και καλύπτουν, μέσω της μεθυλίωσης, συγκεκριμένα τμήματα του DNA, μην επιτρέποντας να λειτουργήσει. Η μεθυλίωση για να λειτουργήσει σωστά χρειάζεται κάποια ειδικά μόρια που ονομάζονται μεθυλομάδες. Τις ομάδες αυτές μπορούμε να τις πάρουμε και από την τροφή και από συμπληρώματα όπως για παράδειγμα το φυλλικό οξύ.

Τα PCB’s είναι ισχυρός παράγοντας για εμφάνιση τμήματος του φάσματος του αυτισμού

Τα αποτελέσματα της έρευνας αποκάλυψαν κάτι παραπάνω από αυτό για το οποίο ξεκίνησε αρχικά. Ενώ, λοιπόν, αρχικά οι ερευνητές θέλησαν να βρουν ποια είναι η σχέση μεταξύ των ρυπαντών αυτών και του μοτίβου της μεθυλίωσης σε άτομα στο φάσμα του αυτισμού, έκπληκτοι είδαν, ότι ένας συγκεκριμένος ρυπαντής, ο PCB 95, βρισκόταν σε πολύ υψηλά επίπεδα σε ΟΛΕΣ τις περιπτώσεις διπλασιασμού 15q και στις περισσότερες περιπτώσεις συνδρόμου Prader-Willi. Ακόμη πιο εκπληκτική ήταν η παρατήρηση, ότι υπήρχε και χρονολογική παράμετρος. Όλα αυτά τα δείγματα προέρχονταν από άτομα τα οποία γεννήθηκαν πριν το 1976, οπότε και απαγορεύτηκε πλήρως η βιομηχανική χρήση τους!

Μάλιστα βρέθηκε και μηχανισμός μέσω του οποίου το PCB 95 προκαλεί τις βλάβες. Μετά την είσοδό του στον εγκέφαλο, στην ουσία εγκλωβίζεται εκεί και πιο συγκεκριμένα στον φλοιό, ενώ μειώνει τη συνδεσιμότητα στον ιππόκαμπο και μειώνει τη μετατροπή των εμπειριών σε μνήμες (Long Term Potentiation).

Το γεγονός ότι έχει απαγορευτεί η χρήση τους φυσικά δεν σημαίνει ότι δε βρίσκονται γύρω μας παντού. Θα περάσουν ακόμη δεκάδες χρόνια μέχρι να απομακρυνθούν πλήρως από το οικοσύστημα. Το ερώτημα όμως είναι πόσα χρόνια πέρασαν, και πόσες μεταλλάξεις προξένησαν, μέχρι να γίνει αντιληπτό ότι προκαλούν σοβαρά νευροαναπτυξιακά προβλήματα; Η απάντηση είναι πάρα πολλά. Και τώρα, πόσα από τα επικίνδυνα χημικά, παρασιτοκτόνα, τοξίνες περιλαμβάνονται στην φαρέτρα των βιομηχανιών.

Η νέα επιστήμη της επιγενετικής, και ο κλάδος της, η περιβαλλοντική επιγενετική, βγάζει στο φως το πως ακριβώς όλες αυτές οι τοξίνες, όπως η διαιθυλοστιλβεστρόλη (ζωοτροφές), η δισφαινόλη Α (πλαστικά) και η διοξίνη (χλωριωμένα προϊόντα), σχετίζονται με τη μεθυλίωση του DNA και άρα τις νευροαναπτυξιακές διαταραχές.

Τι πρέπει να κάνουμε όμως;

Αυτό που πρέπει να κάνουν οι επίδοξοι γονείς, αλλά και όχι μόνο, είναι να καταναλώνουν όσο το δυνατό περισσότερες τροφές που εμπιστεύονται την προέλευσή τους. Επίσης, να μη χρησιμοποιούν πλαστικές συσκευασίες (φυσικά ΠΟΤΕ στον φούρνο μικροκυμάτων και ας έχει ένδειξη). Να χρησιμοποιούν φίλτρο στο νερό και να αποφεύγουν την έκθεση σε οποιουσδήποτε αέριους ρύπους. Επιπλέον, εφόσον η διαδικασία της μεθυλίωσης απαιτεί μεθυλομάδες, η αύξησή τους μέσω συμπληρωμάτων, όπως το φυλλικό οξύ, είναι μια καλή πρακτική, ακόμη και πριν τη σύλληψη.

 

Πηγή: Levels of Select PCB and PBDE Congeners in Human Postmortem Brain Reveal Possible Environmental Involvement in 15q11-q13 Duplication Autism Spectrum Disorder

Environmental and Molecular Mutagenesis, 2012

Σχετικά Άρθρα:

Comments are closed.