Προηγμένη Εξατομικευμένη Ιατρική

+30 210 9756400

απεικόνσιη κυττάρων ανοσοποιητικού συστήματος

 

Αυτοάνοσα Νοσήματα: Κατανοώντας τις μυστηριώδεις παθήσεις

 

Είναι γνωστό πως το ανοσοποιητικό σύστημα έχει ρόλο-κλειδί στην διατήρηση της υγείας του οργανισμού. Τι γίνεται όμως στις περιπτώσεις όπου το ανοσοποιητικό μας σύστημα ‘αποπροσανατολίζεται’ και αντιμετωπίζει εχθρικά τον ίδιο μας τον οργανισμό;
Το αποτέλεσμα αυτής της επίθεσης είναι η δημιουργία αυτοάνοσων νοσημάτων, από τα οποία υπολογίζεται πως πάσχει το 8% του παγκόσμιου πληθυσμού.

Τι είναι το ανοσοποιητικό σύστημα;

Το ανοσοποιητικό (ή ανοσιακό σύστημα) παίζει κυρίαρχο ρόλο στην διατήρηση της υγείας μας. Πρόκειται για το σύστημα που ουσιαστικά προστατεύει τον οργανσιμό από κάθε λογής εξωτερικές ή εσωτερικές απειλές, όπως βακτήρια, ιούς, αλλά και μηχανικούς παράγοντες όπως κοψίματα, χτυπήματα, σπασίματα, εγκαύματα, κλπ.

Απαρτίζεται από πολλά διαφορετικά όργανα, ιστούς και ειδικούς βιολογικούς μηχανισμούς. Ο τρόπος λειτουργίας του, πραγματοποιείται μέσα από ένα πολύπλοκο δίκτυο επικοινωνίας, το οποίο δέχεται ερεθίσματα, ενώ παράλληλα έχει την ικανότητα να επικοινωνεί με όλα τα οργανικά συστήματα όπως το νευρικό, το κυκλοφορικό και το ενδοκρινικό.

ΤΟ ανοσοποιητικό σύστημα έχει πρωτίστως εξειδικευμένα κύτταρα, επιφορτισμένα με την αναγνώριση και καταστροφή του κάθε είδους εισβολέα. Παράδειγμα τέτοιων κυττάρων αποτελούν τα γνωστά μας λευκά αιμοσφαίρια ή λευκοκύτταρα. Τα λευκά αιμοσφαίρια παράγονται στο μυελό των οστών, ζουν για περίπου 3 έως 4 ημέρες στο ανθρώπινο σώμα και βρίσκονται σε όλο το σώμα. Ο αριθμός τους στο αίμα είναι συχνά ένας δείκτης υποκείμενης νόσου.

Στο ανοσοποιητικό σύστημα ανήκουν και ανατομικοί φραγμοί του σώματος όπως δέρμα, βλεννογόνοι, μεμβράνες αλλά και φυσιολογικοί φραγμοί όπως θερμοκρασία, pH και πίεση.

Στο ανοσοποιητικό σύστημα, τέλος, ανήκουν και οι κάθε λογής φλεγμονώδεις αντιδράσεις του οργανισμού.

Τι είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα;

H υπόθεση των αυτοάνοσων νοσημάτων αποτελεί ένα πολύ μεγάλο κεφάλαιο, για το οποίο θα μπορούσαν να γραφτούν ολόκληρα βιβλία.

Το αυτοάνοσο νόσημα είναι ένα νόσημα το οποίο προκαλείται όταν το ανοσοποιητικό σύστημα λανθασμένα, αντί να επιτεθεί εναντίον ξένων εισβολέων (πχ βακτήρια, ξένες ουσίες που υπάρχουν στο περιβάλλον), επιτίθεται εναντίον των ιστών του ίδιου του οργανισμού.

Ανάλογα με το ποιοι ιστοί είναι ο στόχος του ανοσοποιητικού συστήματος, το αυτοάνοσο νόσημα παίρνει και διαφορετική ονομασία και εστιάζεται σε ένα συγκεκριμένο οργανικό σύστημα.

Πχ όταν το ανοσοποιητικό σύστημα επιτίθεται κατά των κυττάρων του γαστρεντερικού συστήματος, τότε μπορούμε να μιλήσουμε για ελκώδη κολίτιδα ή για νόσο του Crohn.

Όταν επιτίθεται κατά των αρθρώσεων, μπορούμε να μιλήσουμε για ρευματοειδή αρθρίτιδα.

Όταν επιτίθεται κατά του μονωτικού υλικού, το οποίο περιλαμβάνει τον νευρικό ιστό του σώματός μας, τότε μπορούμε να μιλήσουμε για σκλήρυνση κατά πλάκας ή αλλιώς πολλαπλή σκλήρυνση.

Υπάρχουν εκατοντάδες διαφορετικά αυτοάνοσα νοσήματα. Υπολογίζεται πως το 8% του παγκόσμιου πληθυσμού πάσχει από κάποιο αυτοάνοσο νόσημα και συγκεκριμένα στην Ελλάδα νοσούν περίπου 800.000 άτομα.

Ποια όργανα προσβάλλονται από τα αυτοάνοσα νοσήματα;

Τα αυτοάνοσα νοσήματα μπορούν να προσβάλλουν κάθε όργανο του σώματος. Από τον εγκέφαλο ως το δέρμα. Κύρια όργανα που συχνά αποτελούν αντικείμενο της ανοσιακής επίθεσης είναι:

  • Πάγκρεας
  • Νευρικό σύστημα
  • Αρθρώσεις
  • Έντερο
  • Νεφρά
  • Καρδιά
  • Πνεύμονες
  • Θυρεοειδής
  • Αίμα
  • Δέρμα

Ανάλογα με το όργανο προσβολής, τα αυτοάνοσα νοσήματα χωρίζονται σε κατηγορίες και παίρνουν διαφορετικές ονομασίες. Τα πιο συχνά είναι τα ακόλουθα:

  • Ψωρίαση – Εμφανίζεται με κοκκινίλες και λέπια στο δέρμα. Επηρεάζει το δέρμα, αλλά μπορεί να επεκταθεί και στις αρθρώσεις
  • Φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου – Νόσος του Crohn και ελκώδης κολίτιδα. Δημιουργούνται πληγές στο εσωτερικό του γαστρεντερικού σωλήνα. Η νόσος του Crohn μπορεί να προσβάλλει μέχρι και το στόμα.
  • Θυρεοειδίτιδα Hashimoto – Παρουσιάζεται φλεγμονή στον θυρεοειδή αδένα και (πιθανή) υπολειτουργία του. Συνήθως συνοδεύεται και από υπερθυρεοειδισμό (όχι πάντα)
  • Νόσος του Addison – Παρατηρείται ανεπάρκεια στα επινεφρίδια (ενδοκρινείς αδένες πάνω από τα νεφρά)
  • Νόσος Graves – Ο θυρεοειδής αδένας γίνεται υπερενεργός
  • Σύνδρομο Sjogren – Καταστρέφονται οι αδένες που παράγουν σάλιο και δάκρυα
  • Διαβήτης τύπου 1 – Καταστρέφονται τα κύτταρα που παράγουν ινσουλίνη στο πάγκρεας
  • Σκλήρυνση κατά πλάκας – Καταστρέφεται το “μονωτικό περίβλημα” των νευρικών κυττάρων. Προκαλεί κόπωση και μούδιασμα, ενώ μπορεί να φτάσει μέχρι σε σημείο παράλυσης, απώλεια όρασης και μειωμένη εγκεφαλική λειτουργία
  • Ρευματοείδης αρθρίτιδα – Φλεγμονή που επηρεάζει τις αρθρώσεις και τα οστά
  • Ερυθηματώδης λύκος – Επηρεάζει το δέρμα, τις αρθρώσεις, τα νεφρά, τον εγκέφαλο και άλλα όργανα
  • Λεύκη – Λευκά μπαλώματα σε περιοχές του δέρματος, που οφείλονται στην καταστροφή των μελανοκυττάρων – των κυττάρων δηλαδή που παράγουν μελανίνη
  • Σκληρόδερμα – Σπάνια νόσος! Προκαλεί αλλοιώσεις στο δέρμα, στα αγγεία, στα εξωτερικά όργανα και στους μύες

Ποια είναι τα αίτια των αυτοάνοσων νοσημάτων;

Δεν είναι ξεκάθαρο ποια είναι τα ακριβή αίτια εμφάνισης των αυτοάνοσων νοσημάτων, ωστόσο υπάρχουν πολλαπλοί παράγοντες που φαίνεται πως τα επηρεάζουν.
Οι κυρίαρχοι παράγοντες είναι οι εξής:

  • Σύνδρομο διαρρέοντος εντέρου / Αυξημένη Εντερική Διαπερατότητα
  • Διαταραχή της εντερικής μικροχλωρίδας (εντερική δυσβίωση)
  • Ανισορροπίες σε βιταμίνες
  • Υπερβολική αποστείρωση περιβάλλοντος
  • Γενετική προδιάθεση
  • Παρενέργειες από την χρήση φαρμάκων
  • Βακτήρια/Ιοί
  • Περιβαλλοντική ρύπανση
  • Κακή Διατροφή
  • Μακροχρόνια (σιωπηλή συνήθως) Φλεγμονή
  • Άσχημος τρόπος ζωής (πχ κάπνισμα)

Πρόβλεψη των αυτοάνοσων νοσημάτων

Η αλήθεια είναι πως τα αυτοάνοσα νοσήματα δεν μπορούν να προβλεφθούν με κάποιο τρόπο. Είναι σημαντικό να τονιστεί πως τα αυτοάνοσα νοσήματα έχουν όντως σημαντική γενετική συνιστώσα. Αυτό σημαίνει πως υπάρχουν συγκεκριμένα γνωστά γονίδια που σχετίζονται με κάθε αυτοάνοσο νόσημα. Υπάρχουν βέβαια και αρκετά ακόμα που δεν είναι γνωστά.

Η ανίχνευση όμως των συγκεκριμένων γονιδίων δεν μπορεί μετά βεβαιότητας να προβλέψει την εμφάνιση ενός αυτοάνοσου νοσήματος – αν και σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να υπολογίσει το ρίσκο εμφάνισής του (ιδιαίτερα αν αυτό είναι πολύ υψηλό)!

Ο λόγος έχει να κάνει με την περιβαλλοντική συνιστώσα των αυτοάνοσων νοσημάτων. Το περιβάλλον στο οποίο ζούμε και το πόσο φροντίζουμε την Υγεία μας έχει εξ’ ίσου σημαντικό ρόλο (ίσως και σημαντικότερο) στην εμφάνιση μιας νόσου. Μπορεί λοιπόν να μην μπορεί να γίνει μια βέβαιη πρόβλεψη, αλλά υπάρχει η δυνατότητα να ανιχνεύσουμε αυξημένες πιθανότητες εμφάνισης και να φροντίσουμε με στοχευμένο τρόπο περισσότερο την υγεία μας.

 

Στα NUTRILABS έχουμε τη μοναδική δυνατότητα ανάλυσης ολόκληρου του ανθρώπινου DNA! Είναι πραγματικά μια επένδυση ζωής καθώς μπορούμε πια να διαβάσουμε όλες τις πληροφορίες του γενετικού κώδικα και να ανακαλύψουμε προδιαθέσεις, παράγοντες ρίσκου για ασθένειες, διατροφικές συμβατότητες, αποτελεσματικότητα σε μεταβολισμό φαρμάκων (φαρμακογενωμική) και πολλά άλλα.

 

Διάγνωση αυτοάνοσων νοσημάτων

Επειδή τα αυτοάνοσα νοσήματα παρουσιάζουν μια μεγάλη ποικιλία, η διάγνωσή τους μπορεί να αποδειχθεί από απλή ως εξαιρετικά δύσκολη. Στις απλές περιπτώσεις υπάρχουν σαφή ευρήματα και έτσι η διάγνωση της νόσου μπορεί να γίνει σύντομα.

Στις περιπτώσεις όμως που δεν έχουμε σαφή εργαστηριακά ευρήματα, η διάγνωση απαιτεί περισσότερο χρόνο και εξειδικευμένες εξετάσεις. Οι συνήθεις εξετάσεις είναι ένας συνδυασμός από βιοχημικές αναλύσεις και απεικονιστική αξιολόγηση (π.χ. αξονική ή μαγνητική τομογραφία).

Θεραπεία αυτοάνοσων νοσημάτων

Τα αυτοάνοσα νοσήματα δεν θεωρούνται ιάσιμα. Ανάλογα όμως με την σοβαρότητα της κάθε περίπτωσης και την ξεχωριστή βιοχημική σύσταση του κάθε ασθενή, μπορούν να αντιμετωπιστούν, ώστε να παραμένουν σε ύφεση.

Τα συμπτώματα των αυτοάνοσων νοσημάτων είναι πολλά και διαφορετικά, όπως και τα ίδια τα αυτοάνοσα και περνούν από διάφορες χρονικές περιόδους όπου μπορεί να παρουσιάζουν ύφεση την μια στιγμή, ή να βρίσκονται σε έξαρση την άλλη.

Με την κατάλληλη θεραπεία μπορούμε να επιτύχουμε μια μακροζωία όπου ο ασθενής είναι και παραμένει ασυμπτωματικός. Οι θεραπευτικές προσεγγίσεις είναι πολλές και εξαρτώνται από διαφορετικούς παράγοντες, όπως:

  • Το είδος του αυτοάνοσου νοσήματος
  • Η σοβαρότητα της κατάστασης
  • Η γενική κατάσταση της υγείας του ασθενούς

Ειδικότερα στην οξεία φάση εκδήλωσης ενός αυτοάνοσου νοσήματος, υπάρχει μια ποικιλία από φαρμακευτικά σκευάσματα, τα οποία στοχεύουν στην μείωση της φλεγμονής (αντιφλεγμονώδη) που δημιουργείται και στην εν μέρει καταστολή του ανοσοποιητικού συστήματος (ανοσοκατασταλτικά).

Τα αντιφλεγμονώδη φάρμακα είναι ευρέος φάσματος και περιλαμβάνουν πολύ γνωστά σκευάσματα όπως η ασπιρίνη ή το depon, ως και πιο ισχυρά και εξειδικευμένα, παραδείγματος χάριν κορτιζόνη, η οποία, μάλιστα, δίνεται και σε αρκετές περιπτώσεις αυτοάνοσων νοσημάτων.

Τα ανοσοκατασταλτικά μπορεί να είναι είτε γενικευμένου φάσματος (π.χ. μεθοτρεξάτη), είτε πιο εξελιγμένα φάρμακα (πχ βιολογικοί παράγοντες, μονοκλωνικά αντισώματα, κ.α.).

Όλα τα φάρμακα αυτά, παρότι μπορεί να αποδειχτούν σωτήρια στις οξείες φάσεις, παρουσιάζουν όμως σημαντικές παρενέργειες στον οργανισμό όταν χορηγούνται για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Τα φάρμακα νέας γενιάς λειτουργούν με μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα, αλλά εξακολουθούν να παρουσιάζουν παρενέργειες.

Η προσέγγιση της κλασσικής ιατρικής στα αυτοάνοσα νοσήματα

Η κλασσική ιατρική προσέγγιση στα αυτοάνοσα νοσήματα, (τα οποία τα χειρίζονται διαφορετικές ιατρικές ειδικότητες ανάλογα με το πάσχον σύστημα – π.χ. ρευματολόγος, γαστρεντερολόγος, ενδοκρινολόγος) περιορίζεται σε αυτά που αναφέραμε πιο πάνω: Σωστή (όποτε γίνεται) διάγνωση και μετέπειτα φαρμακολογική καταστολή των συμπτωμάτων.

Όπως αναφέραμε όμως αυτό δεν είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικό για χρόνια χρήση. Ο βασικός λόγος είναι ότι η χρόνια καταστολή του ανοσοποιητικού συστήματος μπορεί να δημιουργήσει πολλαπλά έτερα σοβαρά προβλήματα. Ο οργανισμός γίνεται ευάλωτος σε εξωτερικές ή εσωτερικές απειλές με αποτέλεσμα ο ασθενής να κινδυνεύει από λοιμώξεις ή ακόμα και δημιουργία καρκίνου.

Είναι σημαντικό λοιπόν ο ασθενής να εξαρτάται από την φαρμακολογία, όσο το δυνατόν λιγότερο, ενώ ταυτόχρονα η ασθένειά του να είναι υπό έλεγχο.

NutriLabs: Η ολιστική εξατομικευμένη ιατρική στην θεραπεία των αυτοάνοσων νοσημάτων

Η φαρμακολογική καταστολή των συμπτωμάτων στις αυτοάνοσες διαταραχές είναι ένα μικρό μόνο κομμάτι από τι πραγματικά μπορεί να γίνει για την αποτελεσματική αντιμετώπιση κάθε περιστατικού.

Όπως είπαμε και πιο πάνω, πέρα από τη γενετική συνιστώσα, υπάρχει ένα πλήθος περιβαλλοντικών παραγόντων που μπορούν να γεννήσουν μια αυτοάνοση διαταραχή και να την διατηρήσουν σε έξαρση. Τέτοιοι παράγοντες όπως η κατάσταση της εντερική χλωρίδας, η ακεραιότητα του εντερικού φραγμού, διαταραχές σε έτερα οργανικά συστήματα, τοξική επιβάρυνση λόγω διαταραχών στην αποτοξίνωση ή αυξημένη περιβαλλοντική έκθεση και άλλα δεν αφορούν όμως δυστυχώς την κλασσική ιατρική προσέγγιση.

Κι όμως κάποιοι από αυτούς, ή ένας συνδυασμός τους μπορεί να συντηρεί ένα αυτοάνοσο σε ενέργεια.

Η διάγνωσή τους και η εξισορρόπησή τους κρίνεται λοιπόν επιβεβλημένη!

Επίσης έτεροι παράγοντες όπως η διατροφή, ο τρόπος ζωής, η άσκηση, η ψυχολογική ισορροπία, κ.α. μπορούν να δράσουν καταλυτικά στην έξαρση ή στην ύφεση μιας τέτοιας ασθένειας.

Η λύση δεν μπορεί να είναι λοιπόν απλά η φαρμακολογία!

 

Στα NUTRILABS εξέχουμε και στο κομμάτι της διάγνωσης και στο κομμάτι της θεραπείας!

 

Μέσω ειδικών εξετάσεων μπορούμε να ελέγξουμε κάθε οργανικό σύστημα για παράγοντες που μπορεί να κρατούν ενεργό ένα αυτοάνοσο νόσημα και να τους διορθώσουμε. Έλεγχος κρυφών συστημικών φλεγμονών, έλεγχος ακεραιότητας εντερικού φραγμού, έλεγχος εντερικής χλωρίδας σε επίπεδο DNA, έλεγχος περιβαλλοντικής τοξίκωσης, έλεγχος οδών αποτοξίνωσης, ακόμα και έλεγχος της ίδιας της κατάστασης του ανοσοποιητικού συστήματος είναι μερικές μόνο από τις διαγνωστικές μας καινοτομίες.

Στο θεραπευτικό κομμάτι πρωτοπορούμε επίσης. Εξειδικευμένα διατροφικά πρωτόκολλα που έχουν στόχο την θεραπεία και όχι την συμπτωματική καταστολή ή τη θρέψη, καθώς επίσης και κλινικά συμπληρώματα διατροφής από την παγκόσμια επικράτεια με ισχυρή θεραπευτική δράση είναι επίσης μερικά από τα θεραπευτικά μας όπλα.

Για την ουσιαστική αντιμετώπιση κάθε αυτοάνοσης διαταραχής απαιτείται εν τω βάθει, εξατομικευμένη, ολιστική θεραπεία.

Αυτοάνοσα νοσήματα που ΔΕΝ ειναι αυτοάνοσα: Η εξαίρεση στον κανόνα

Η διάγνωση μιας αυτοάνοσης διαταρχής δεν είναι πάντα εύκολη υπόθεση. Δεν είναι λίγες οι φορές που η διάγνωση γίνεται πλημμελώς και ο ασθενής φεύγει με λάθος διάγνωση ή και πλήρως αδιάγνωστος!

Κάποιες φορές όμως τα πράγματα περιπλέκονται περαιτέρω: Κάποιες φορές ένα αυτοάνοσο ΔΕΝ είναι αυτοάνοσο!

Ένα χαρακτηριστικό τέτοιο παράδειγμα είναι η ασθένεια Lyme. Η ασθένεια αυτή μεταδίδεται (κυρίως) από τσιμπούρια. Το βακτήριο που προκαλεί την ασθένεια ονομάζεται Borrelia. Υπάρχουν 52 γνωστά είδη του βακτηρίου, 12 τουλάχιστον εκ των οποίων προκαλούν Lyme.

Η ασθένεια αυτή όταν χρονίσει, είναι εξαιρετικά δύσκολο να ανιχνευθεί, καθώς τα περισσότερα τεστ βγαίνουν αρνητικά. Δίνει δε μια ποικίλη συμπτωματολογία, η οποία φαίνεται ως αυτοάνοσο.

Τις περισσότερες φορές διαγιγνώσκεται λανθασμένα ως σκλήρυνση κατά πλάκας και αντί να δοθεί στον ασθενή ισχυρή αντιβακτηριακή αγωγή, χορηγούνται ανοσοκατασταλτικά. Αντί δηλαδή να ισχυροποιηθεί το ανοσοποιητικό σύστημα, ώστε να καταπολεμηθεί η λοίμωξη (που είναι η πραγματική αιτία), γίνεται ανοσοκαταστολή.

Σε ανάλογες περιπτώσεις ο ασθενής φεύγει σε μία γκρίζα ζώνη διάγνωσης, μην γνωρίζοντας ακριβώς από τι πάσχει.

Στην άλλη πλευρά του νομίσματος ένα γαστρεντερικό αυτοάνοσο (ελκώδης κολίτιδα ή νόσος του Crohn) που συνυπάρχει με περιοδοντίτιδα ή προστατίτιδα, ΔΕΝ είναι ένα σύνηθες γαστρεντερικό αυτοάνοσο!

Συγκεκριμένα βακτήρια που προκαλούν περιοδοντίτιδα ή προστατίτιδα, μπορούν υπό διαταραγμένες συνθήκες να αποικήσουν τον γαστρεντερικό αυλό και να εκκινήσουν μια αυτοάνοση αντίδραση βακτηριακής όμως προέλευσης.

Αυτά τα βακτήρια μόνο με πολύ ειδικές εξετάσεις, μπορούν να ανιχνευθούν.

Η πραγματικά ολιστική αντιμετώπιση μιας αυτοάνοσης διαταρχής πρέπει να περιλαμβάνει και τέτοιες εξαιρέσεις. Η βαθιά αξιολόγηση του ιστορικού του ασθενούς και εξειδικευμένες εξετάσεις πρέπει να αποτελούν όπλα της πρώτης γραμμής.

Και αν πραγματικά κάποια διαταρχή εμπίπτει σε κάποιες από αυτές τις εξαιρετικές κατηγορίες και μπορέσει η αιτία να αρθεί τότε μπορούμε να μιλήσουμε για ίαση. Πραγματική θεραπεία αυτοάνοσου. Κάτι που λίγοι μπορούν να ισχυριστούν.

 

Στα NutriLabs σε ακούμε προσεκτικά και σε αντιμετωπίζουμε πρώτα σαν άνθρωπο, όχι σαν ασθενή. Έλα σήμερα κιόλας σε επικοινωνία μαζί μας. Είμαστε εδώ για σένα.!

 
Καλέστε μας τώρα στο 210 9756400

 

 

Σχετικά Άρθρα:

Comments are closed.